Anlamdan yoruma: Dil felsefesinin sınırları üzerine bir inceleme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EREN RIZVANOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AZİZ KURTULUŞ DİNÇER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, dil felsefesinin iki temel kavramı olan anlam ve yorum kavramları üzerinden yirminci yüzyıl felsefesi boyunca dili dü?ünmenin izi sürülmü?tür. Bu amaçla birinci bölümde anlam kavramının geçirdiği dönü?üm, nesnellik kavramı bağlamında ele alınmı?tır. Bu dönü?ümün en son noktasında, nesnel bir anlam anlayı?ından, anlamın eylemle bağının kurulduğu bir anlayı?a varılmı?tır. Bu a?amada, ikinci bölümde ya?antı kavramı üzerinden yorum sorunu ele alınmı?tır. Yorum sorunu, ya?antının yazıda cisimle?mesi dolayısıyla metin kavramına yol açmı?tır. Bu nedenle metin kavramının hem hermeneutiğin hem de postyapısalcı dü?üncenin temel bir kavramı olarak dil felsefesinde yeri belirlenmeye çalı?ılmı?tır. Bunun içinse üçüncü bölümde Derrida üzerinden metin kavramıyla bağlantılı olarak mutlak bir anlamın olanaksızlığı dü?üncesi ortaya konulmu?tur. En son bölümde Ricoer?ün anlam ve yorum kavramlarına getirdiği yeni yakla?ımla ilgili olarak nesnellik, ya?antı, metin ve nihayetinde eylem kavramlarını da göz önüne alarak, dil felsefesinin sınırlarının ne oranda yeniden çizilmesi gerektiği ortaya konulmaya çalı?ılmı?tır. Öyle ki Ricoeur, insan eylemini aynen bir metin gibi anlam ta?ıyan ve yorumlanmaya açık bir yapıt olarak değerlendirerek dil felsefesinde önemli bir açılım yapmı?tır. Bir bakıma tez içerisinde ele alınan dile ili?kin yakla?ımlar, Ricoeur?ün dü?üncesinde sentezlenmi?tir. Ricoeur?ü de kapsayacak biçimde dil felsefesinin özde Kartezyen felsefeyle hesapla?manın bir ürünü olduğu da ortaya konulmaya çalı?ılmı?tır. Böylece dil felsefesi üzerine konu?urken, nelerin belirleyici olduğu açık kılınmı? ve dil felsefesinin üzerine in?a edileceği zemin açık kılınmaya çalı?ılmı?t