Tamamıyla esnek kol kızak düz çizgi mekanizmasının analizi ve tasarımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TALHA KILIÇEL

Danışman: ENGİN TANIK

Özet:

Bu tez çalışmasında yüksek hassasiyetli doğrusal hareket üretebilen tamamıyla esnek bir kol kızak mekanizması geliştirilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, kaydırıcı üzerinde düz çizgi hareketi yapan en az bir nokta elde etmektir. Bildiğimiz kadarıyla, literatürde böyle esnek bir mekanizma bulunmamaktadır. Tasarım, bir Watt tipi dört çubuk mekanizması baz alınarak gerçekleştirilmiştir. Mekanizmanın sözde katı cisim modeli (PRBM) ve matlab ortamında makine öğrenmesi kullanılarak kinematik sentezi yapılmış ve link boyutları optimize edilmiştir. Maksimum gerilme ve çıkış yolu değerleri için PRBM ve kapalı çevrim denklemleri ile teorik analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen tasarımın, Ansys sonlu elemanlar analizi ile mafsallardaki gerilme değerleri ve çıkış noktası deformasyonu incelenmiştir. Ayrıca cnc router üretim tekniği ile prototip üretilmiş ve çıkış yolu deneysel olarak elde edilmiştir. Sonuç olarak, analitik modelleme, sonlu elemanlar yöntemi ve deneysel olmak üzere üç farklı metodla sonuçlar karşılaştırılmıştır. Üretilen tamamıyla esnek kol kızak mekanızmasının kritik gerilme emniyet sınırları içerisinde kaldığı ve yüksek hassasiyetli düz çizgi üretebildiği doğrulanmıştır.