Anoreksiya Nervoza tanısı almış ergen hastaların şema terapi süreçlerindeki değişim örüntülerine yönelik nitel bir inceleme

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECE ATAMAN TEMİZEL

Danışman: ELİF BARIŞKIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Anoreksiya Nervoza tanısı alan kız ergen hastalarla yürütülen Şema Terapi süreçleri incelenmiştir. Psikoterapi araştırmaları ile uygulamalar arasında kalan boşluğu doldurabilmek ve psikoterapinin yol açtığı değişim mekanizmalarını incelemek için süreci nitel ve nicel verilerle aktarmak temel bir öneri olarak vurgulanmaktadır (Elliot, 2002; Kazdin 2008; Iwakabe ve Gazzola, 2009). Bu doğrultuda, bu tez çalışmasında ölçekler, terapist puanlamaları, katılımcı görüşmeleri gibi çok sayıda kaynaktan veri toplanması ve ayrıntılı vaka özetleri oluşturulması yoluyla sistematik vaka çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Her seansın başında ve sonunda Duygudurum Değerlendirme Formu, Seans Değerlendirme Ölçeği-Sıfatlar Formu, Terapötik İttifak Ölçeği Gözden Geçirilmiş Kısa Formu ile nicel veriler toplanmıştır. Bunlarla birlikte psikoterapi süreçlerinin başında, ortasında ve sonunda katılımcılar Kısa Semptom Envanteri, Yeme Tutum Testi ve Young Şema Ölçeği Kısa Formu doldurmuştur. Çalışmada ayrıca katılımcıların psikoterapi deneyimlerine odaklanılmış, 10. ve 20. seansların ardından Değişim Görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. İlk değişim görüşmelerinden çıkan temalar "Çekingenim Her Yerde, Hatta Burada" ve "Başkaları Söylesin" alt temalarıyla "Konuşmak Zor" teması; "Aklım Yemekte: Yemekle Kavga", "Gözüm Kilomda: Bedenimle Kavga" ve "Sosyalleşmek Sıkıntı Veriyor" alt temalarıyla "Hastalığa Dair" teması; "Hem Yakın Hem Uzağım", "Neden Böyleyim, Nasıl Değişiyorum?", "İçimdeki Sesler: Modlarla Temas" ve "Farklı Bir Ses Tanıyorum: Sınırlı Yeniden Ebeveynlik" alt temalarıyla "Gelgitli Terapi" teması olmuştur. İkinci değişim görüşmelerinden çıkan temalar "Daha İyi Bir Ben", "Davranışlarım Değişiyor: Başka Yollardan Gidiyorum" ve "Sağlıklı Yetişkin Modum Büyüyor" alt temalarıyla "Değişime Dair" teması; "Bana İyi Gelenler, Farklı Tarifler" ve "20 Seans Yetmez: Beklentiler" alt temalarıyla "Güçlenirken" teması olmuştur. Çalışmadan elde edilen tüm bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.