Kamu harcamaları ve gelir dağılımı ilişkisi: Ampirik bir analiz


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVGİ AKÇAER CENGİZ

Danışman: SERKAN ERKAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, gelir eşitsizliğini ekonomik ve kurumsal bir çerçevede ele alarak, kamu maliyesi politikalarının gelir dağılımı üzerindeki rolüne özellikle odaklanmaktadır. Son dönemde küreselleşme, teknolojik değişim ve piyasa odaklı reformlar, kalıcı gelir eşitsizliklerine yol açmış ve ekonomik büyüme ile adil gelir dağılımı arasındaki bağı giderek zayıflatmıştır. Bu bağlamda çalışma, piyasa kaynaklı eşitsizliklerin kamu müdahaleleriyle ne ölçüde giderilebileceğini araştırmaktadır. Gelir eşitsizliği Gini katsayısıyla temsil edilirken, kamu harcamaları, vergi gelirleri, enflasyon, işsizlik ve yolsuzluk açıklayıcı değişkenler olarak analize dahil edilmektedir. Ampirik analiz, uluslararası karşılaştırmaya elverişli kaynaklardan derlenen ve 2003–2022 dönemini kapsayan 21 ülkeye ait panel veriye dayanmaktadır. Mali ve makroekonomik faktörlerin gelir dağılımı üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla, yatay kesit bağımlılığı ve karma bütünleşme derecesi dikkate alınarak Panel ARDL yaklaşımı çerçevesinde Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG) tahmincisi uygulanmıştır. Bulgular, kamu harcamalarındaki artışın gelir eşitsizliğini azaltıcı bir etkiye sahip olduğuna işaret ederken, enflasyon ve işsizliğin eşitsizliği derinleştirdiğini ortaya koymaktadır. Vergi gelirlerinin etkisinin ise vergi sisteminin yapısına göre farklılaştığı görülmekte, kurumsal kalitenin bölüşümsel sonuçlar üzerinde belirleyici bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Genel itibarıyla bulgular, gelir dağılımında adaletin sağlanması, toplumsal uyumun güçlendirilmesi ve uzun vadeli ekonomik büyümenin sürdürülebilir kılınması açısından iyi tasarlanmış ve etkin biçimde hedeflenmiş kamu politikalarının önemini vurgulamaktadır.