Nuri Bilge Ceylan filmlerinin neoformalist yaklaşımla incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİHTER İŞLER
Danışman: ORHUN YAKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Neoformalizm" (yeni biçimcilik), David Jay Bordwell ve Kristin Thompson tarafından geliştirilen, filmlerin biçim ile anlatı ilişkisine odaklanan metodolojik bir yaklaşımdır. "Biçim", film öğeleri arasındaki ilişkiler sistemini ifade eder, "anlatı" ise zaman ve mekân içinde neden-sonuç ilişkisiyle ilerleyen olay örgüsünde öykü bilgisinin nasıl dağıtıldığıdır. Neoformalist yaklaşım, "anlatısal olarak tamamlanmış" bir sanat eserinin oluşturulma sürecini ve ilkelerini inceler. Bu tez çalışmasında, Nuri Bilge Ceylan'ın filmlerinin neoformalist yaklaşımla incelenmesi, yönetmenin kendi stilini görünür hale getiren biçimsel yönelimler ile filmlerde biçimin anlatıyı nasıl yönlendirdiğinin ortaya konması ve yönetmenin sinemasal stilinin tanımlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda tezde, Nuri Bilge Ceylan'ın uzun metrajlı filmleri; Kasaba (1997), Mayıs Sıkıntısı (1999), Uzak (2002), İklimler (2006), Üç Maymun (2008), Bir Zamanlar Anadolu'da (2011), Kış Uykusu (2014) ve Ahlat Ağacı (2018) Bordwell ve Thompson'ın filmlerin "stil"ini, biçim-anlatı ilişkisini çözümlemek için önerdiği ilkelere göre analiz edilmiştir. Ceylan ilk filmlerinde daha sade ve doğal hikâyeleri işlerken, son dönem eserlerinde karakterlerin daha detaylı analizlerini ve karmaşık insan ilişkilerini ele almış, filmlerinde, uzun süreli çekimler ve sınırlı anlatım kullanarak, izleyicileri hikâyelerle derinlemesine düşünmeye yönlendirdiği sonucuna varılmıştır.