İskelet kas hücrelerinde Desmin'in MyoD ve Myogenin proteinlerinin kararlılığı üzerindeki etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IQRA MAJOKA

Danışman: PERVİN RUKİYE DİNÇER

Özet:

Bu yüksek lisans tezinde, Desmin'in iskelet kası hücrelerinde MyoD ve Myogenin proteinlerinin proteolitik yıkım hızı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Desmin, tip III ara filament proteini olup kas dokularında yapısal bütünlüğün korunmasında görev alır. Bununla birlikte, miyogenez sırasında erken dönemde ifade edilmesi, farklılaşma sürecinde düzeyinin artması ve çekirdek taşınım sinyalleri içermesi, düzenleyici işlevlere de sahip olabileceğini düşündürmektedir. Zebra balığı ve fare modellerinde yapılan çalışmalar, Desmin'in mRNA ve ribozomlarla ilişkili olabileceğini ve transkripsiyon sonrası düzenlemede rol alabileceğini göstermiştir. Ayrıca, DES baskılanmasının MYOD ve MYOG mRNA düzeylerini azalttığı bildirilmiş olsa da bu etkinin protein yıkım hızına yansıyıp yansımadığı henüz test edilmemiştir. Bu tez çalışmasında, ölümsüzleştirilmiş insan iskelet miyoblast hücre hattında (LHCN-M2) farklılaşma sürecinin erken döneminde (0–120 saat) MyoD, Myogenin ve Desmin protein düzeyleri incelenmiştir. Bulgular, Desmin'in miyotüplerde arttığını, MyoD'nin zamanla azaldığını ve Myogenin'in farklılaşma ile birlikte arttığını ortaya koymuştur. Desmin baskılanması için siRNA transfeksiyonu optimize edilmiş ve protein düzeyinde anlamlı azalma elde edilmiştir (p 0,99). Bu bulgular, sınırlı biyolojik tekrar sayısı göz önünde bulundurulduğunda, Desmin'in söz konusu miyojenik faktörlerin proteolitik yıkım hızları üzerindeki olası etkisini kesin olarak dışlamamakta; ancak bu etkinin varsa protein yıkımından ziyade mRNA kararlılığı veya translasyon düzeyinde işleyebileceğine işaret etmektedir.