Ebeveynlerin çocuk ihmal ve istismarına yönelik farkındalık ve biliş düzeylerinin değerlendirilmesi: Ordu ili örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU BULUT UÇAR

Danışman: SUNAY İL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemde çocuk sahibi olan ebeveynlerin çocuk istismarı ve ihmaline yönelik farkındalık düzeyleri ile biliş düzeylerini çeşitli sosyodemografik değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma, Ordu ilinde okul öncesi dönemde çocuk sahibi olan ebeveynlerden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2025 yılı Şubat – Nisan ayları içerisinde Ordu ilinde yaşayan, 0-66 aylık çocuğa sahip olan 300 ebeveyn oluşturmaktadır. Örneklem, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanmış Kişisel Bilgi Formu ile birlikte iki ölçek kullanılmıştır. Ebeveynlerin istismara yönelik farkındalıklarını ölçmek amacıyla Ebeveyn Çocuk İhmal ve İstismarı Farkındalık Ölçeği ve istismara yönelik yanlış inanış, önyargı ve biliş düzeylerini belirlemek amacıyla Çocuk İstismarına İlişkin Bilişler Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, bağımsız örneklemler için T- Testi, ANOVA, Kruskal- Wallis ve Mann- Whitney U testleriyle analiz edilmiştir. Bulgulara göre, ebeveynlerin farkındalık düzeyleri cinsiyet, yaş ve eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken, çocuk sayısı ve ekonomik durum değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Eğitim durumu, ekonomik durum ve çocuk sayısı değişkenlerinin ise ebeveynlerin çocuk istismarına yönelik yanlış inanış, önyargı ve biliş düzeyleri üzerinde anlamlı bir fark oluşturduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, ebeveynlerin çocuk istismarına yönelik farkındalık ve mitlere ilişkin biliş düzeylerinin sosyodemografik faktörlerle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.