Koklear implant kullanan okul çağındaki çocukların dinleme becerilerini değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Odyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SARAH FARIS JAAFAR KIRAR
Danışman: HİLAL BURCU ÖZKAN ATAK
Özet:Bu araştırma, bilateral koklear implant kullanan okul çağındaki çocukların dinleme anlama ve sözel anlatım becerilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, vaka-kontrol desenine dayalı karşılaştırmalı bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, yaşları 9–12 arasında değişen toplam 60 çocuk oluşturmuştur. Bunların 30'u en az iki yıllık işitsel rehabilitasyon sürecini tamamlamış bilateral koklear implantlı çocuklardan, 30'u ise tipik işitmeye sahip çocuklardan (kontrol grubu) oluşmaktadır. Veriler, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL), Formel Olmayan Okuma Envanteri ve Dinle–İzle–Anlat testi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada Dinle–İzle–Anlat ölçeğinin alma, tepkide bulunma ve değer verme alt boyutları dikkate alınarak, dinleme ve konuşma yeterlilikleri arasındaki farklılıklar Bağımsız Örneklemler İçin Mann–Whitney U Testi ile incelenmiştir. Bulgulara göre, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, bilateral koklear implant grubundaki çocukların hem dinleme hem de konuşma yeterliliklerinin tüm alt boyutlarında kontrol grubuna kıyasla daha yüksek ortalama sıra değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, erken yaşta yapılan bilateral koklear implant uygulamasının ve sürekliliği sağlanan işitsel-sözel rehabilitasyonun çocukların hem alıcı (dinleme) hem de ifade edici (konuşma) dil becerilerinin gelişimine olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Genel eğilim, koklear implantlı çocukların işitsel algı, anlama ve sözel üretim süreçlerinde daha bütüncül ve etkili performans sergilediklerini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeleri: bilateral koklear implant, dinleme-anlama becerileri, sözel anlatım becerileri, okul çağı çocukları, işitsel-sözel yeterlilik, dinleme becerileri.