Bronkopulmoner displazi öyküsü olan ve olmayan preterm doğan çocuklardaokul öncesi dönemde fiziksel uygunluk, fonksiyonel kas kuvveti, motorperformans ve uykunun incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TEMEL FİZYOTERAPİ REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN ZENGİN

Danışman: BİLGE NUR YARDIMCI LOKMANOĞLU

Özet:

Bu çalışmanın amaçları (i) Bronkopulmoner Displazi (BPD) öyküsü olan preterm çocuklarda fiziksel uygunluk, fonksiyonel kas kuvveti, motor performans ve uyku kalitesini okul öncesi dönemde incelemek, (ii) BPD öyküsü olan preterm çocukların sonuçlarını kontrol grubu olan BPD öyküsü olmayan preterm çocuklarla karşılaştırmak (iii) BPD seviyelerine göre fiziksel uygunluk, fonksiyonel kas kuvveti, motor performans ve uyku kaliteleri arasındaki ilişkiyi incelemekti. Çalışmaya, Hacettepe Üniversitesi Gelişimsel ve Erken Fizyoterapi Ünitesinde yenidoğan döneminden itibaren takipli olan riskli bebeklerden, 31 BPD risk faktörüne sahip olan preterm çocuk çalışma grubu ve 32 preterm doğan ancak BPD öyküsü olmayan çocuk da kontrol grubu olarak dahil edildi. Çalışmaya yaşları 4-6 arasında olan toplam 63 preterm çocuk dahil edildi. Çalışmaya dahil eden çocukların değerlendirilmesi kapsamında sosyo-demografik özellikleri, prenatal, natal, postnatal özellikleri ve klinik bilgileri kaydedildikten sonra PREFIT (Assessing FITness in PREschool Children), 3 tane kapalı kinetik zincir egzersizi, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi-2-Kısa Formu (BOT-2-KF) Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA) değerlendirme yöntemleri uygulandı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 25 (IBM Corp, Armonk, NY, USA) Statistical Package for the Social Sciences) analiz programı kullanıldı. Bulgularımızda her iki grup arasında fiziksel uygunluk parametrelerinden yirmi metre mekik (p=0,036), motor performans parametrelerinden denge (p=0,002), dayanıklılık (p=0,033) ve BOT-2-KF standart skorları (p 0,05). BPD seviyeleri ile fiziksel uygunluk, fonksiyonel kas kuvveti, motor performans ve uyku arasındaki ilişkiyi incelediğimizde; BPD seviyesi ile fiziksel uygunluk parametrelerinden tek ayak süresi (p=0,043, r=-0,379) ve motor performans değerlendirmesinde BOT-2-KF standart skoru (p=0,037, r=-0,390) arasında ilişki varken fiziksel uygunluk parametrelerinden VKİ, bel çevresi, kavrama kuvveti, uzun atlama, 4×10 metre koşu, 20 metre mekik testleri, fonksiyonel kas kuvveti testleri, motor performans değerlendirmesinde BOT-2-KF alt testleri ve uyku değerlendirmesinde ÇUAA alt testleri ve ÇUAA toplam skoru arasında ilişki bulunmadı (p>0,05). Çalışmamızın sonuçları, okul öncesi dönemde BPD öyküsü olan çocukların kardiyorespiratuvar uygunluk ve motor performans parametreleri açısından risk altında olabileceğini gösterdi. BPD risk faktörü öyküsü olan preterm çocukların bu gelişim parametrelerinin de takip edilmesi gerektiği ve ihtiyaç duyulduğunda desteklenmesi önerilmektedir.