ICF sendromunda enzim aktivitesinin azalmasıyla ortaya çıkan hipometilasyonun T hücre yetmezliklerindeki rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PEDİATRİK TEMEL BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANBERK İPŞİR
Danışman: DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İmmün yetmezlik, sentromerik instabilite ve yüz anomalileri (ICF) sendromu otozomal resesif geçişli ve nadir bir hastalıktır; metilasyon ilişkili gen (DNMT3B, ZBTB24, CDCA7 ve HELLS) mutasyonlarına bağlı gelişir. Kombine immün yetmezliğe neden olur. Bu çalışmada, ZBTB24 eksikliği olan beş hasta ve yaş grubu benzer beş sağlıklı kontrolde, T ve B lenfosit alt gruplarının, regülatör ve foliküler T hücre, doğal lenfoid hücrelerin oranlarının, farklı uyaranlarla T hücre aktivasyon ve proliferasyon yanıtlarının ölçülmesi, ZBTB24 proteininin etkilediği öngörülen, sitozin-guanin dinükleotidleri açısından zengin CpG adacıklarını içeren seçilmiş genlerin metilasyon düzeylerinin NGS ile belirlenmesi hedeflenmiştir. 'Terminal diferansiye' CD4+ T hücreler hastaların %80'inde (n=4/5), efektör hafıza CD4+ T hücreleri hastaların %100'ünde (n=5/5) yüksek, marjinal zon, izotip dönüşümü yapmış ve hafıza B hücreler hastaların %100'ünde (n=5/5) düşük, naif B hücreler hastaların %100'ünde (n=5/5) yüksekti. Hastalarda anti-CD3/CD28 uyarımıyla T lenfosit aktivasyon ve proliferasyon yanıtları kontrol grubuna göre düşük (p 0.05). Regülatör ve foliküler yardımcı T ve doğal lenfoid hücre tiplerinde gruplarda fark yoktu (p>0.05). Hastalarda, ADORA2A promotör bölgesinde, izole edilmiş CD8+ hücrelerinde daha fazla olmak üzere CD4+ ve CD8+ T hücrelerde, uyarım ile belirgin hipermetilasyon saptandı (p<0.05). İmmün kontrol noktası olarak görev yapan ADORA2A geninin hipermetilasyonunun, T hücrelerinde senesens veya tükenmişlik fenotipine yol açtığı düşünüldü. Bu metilasyon farklılığının RT-PCR analizi ile doğrulanması hedeflendi.