Ergenlerin görünüme ilişkin sosyal medya bilinçleri, akran ilişkileri, duygu düzenlemeleri ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE GÜNEY

Danışman: EMİN DEMİR, HAKTAN DEMİRCİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada ergenlerin görünüme ilişkin sosyal medya bilinçleri, akran ilişkileri, duygu düzenlemeleri ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Bursa Nilüfer İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet liselerinde 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında örgün eğitime devam eden 9., 10., 11. ve 12. sınıf ergenler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem grubunu ise 14-17 yaş aralığında yer alan toplam 438 ergen (229 kız ve 209 erkek) kapsamaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Görünüme İlişkin Sosyal Medya Bilinci Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği, Duygu Düzenleme Ölçeği, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik test varsayımlarının sağlandığı belirlenmiş; Bağımsız Gruplar T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey post hoc testi, Pearson Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Regresyon kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ergenlerin görünüme ilişkin sosyal medya bilinçleri, akran ilişkileri, duygu düzenlemeleri ve psikolojik sağlamlıkları ile araştırma kapsamında ele alınan demografik değişkenlerin bir kısmında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu ve GİSMB, akran ilişkilerinin olumlu alt boyutları, duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlık arasında anlamlı düzeyde ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, akran ilişkilerinin birliktelik, yakınlık ve çatışma (negatif) alt boyutları ile duygu düzenlemenin yeniden değerlendirme ve duygu ifadesini bastırma alt boyutları ve psikolojik sağlamlık (negatif) puanlarının GİSMB'yi yordamada istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu; tüm değişkenler birlikte değerlendirildiğinde yakınlığın en güçlü pozitif yordayıcı, psikolojik sağlamlığın ise mutlak değerce en güçlü negatif yordayıcı olarak öne çıktığı görülmektedir. Bu kapsamda araştırma bulguları ilgili literatür doğrultusunda yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur.