Doğumsal brakiyal pleksus yaralanmalı çocuklarda reaksiyon zamanının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE NAZ SARIÇAM
Danışman: KIVANÇ DELİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Brakiyal pleksus (BP), üst ekstremitenin duyu, motor ve otonomik innervasyonundan sorumlu sinir ağıdır. Doğumsal brakiyal pleksus yaralanması (DBPY), brakiyal pleksusun doğum sırasında hasar almasıyla oluşan çoklu periferik sinir hasarıdır. Bu yaralanma sonucunda üst ekstremitede kas kuvveti yetersizlikleri, duyusal kayıplar, aktif ve pasif hareket yetersizlikleriyle birlikte santral sinir sisteminde çeşitli değişikliklerin meydana geldiği gösterilmiştir. DBPY'de meydana gelen bu bozukluklara rağmen reaksiyon zamanı derinlemesine incelenmemiştir. Çalışmamızın amacı, DBPY'li çocuklarda etkilenen tarafın reaksiyon zamanındaki değişikliklerin tespit edilmesi ve reaksiyon zamanı ile hem vücut yapı ve fonksiyon hem de aktivite ve katılım düzeyi gibi çeşitli fonksiyonel parametrelerinin arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmamızda DBPY'li çocukların reaksiyon zamanı sonuçları etkilenen ve sağlam ekstremiteler arasında karşılaştırıldı; ayrıca çocukların etkilenen ekstremite sonuçları sağlıklı yaşıtların non-dominant ekstremiteleri ile kıyaslandı. Çalışma vaka kontrol çalışması olarak planlandı. Araştırmaya üst turunkus yaralanmalı 7-15 yaş aralığında 76 DBPY'li çocuk ve kontrol grubu olarak 72 sağlıklı yaşıtı dahil edildi. Çocukların üst ekstremite reaksiyon zamanı Blazepod cihazı, üst ekstremite total fonksiyonları Aktif Hareket Skalası (AHS), üst ekstremite performansı Kutu ve Blok testi, duyusu Semmes Weinstein Monofilament testi, bilateral koordinasyon ve dengesi Bruninks-Oseretsky Motor Yeterlilik testi, aktivite ve katılım düzeyi Çocukların El Kullanım Deneyimi Anketi (ÇEDA) ve Pediatrik Veri Toplama Aracı (PVTA) ile değerlendirildi. Reaksiyon zamanının değerlendirilmesi bilateral olarak yapıldı. DBPY'li çocukların etkilenen taraf reaksiyon zamanının sağlam tarafa göre uzamış olduğu görüldü (p<0,001). DBPY'li çocukların etkilenen taraf reaksiyon zamanının sağlıklı kontrol grubunun non-dominant taraf ekstremitesine kıyasla uzamış olduğu tespit edildi (p=0,001). DBPY'li çocukların reaksiyon zamanının, üst ekstremite performansı ile arasında güçlü düzeyde negatif yönde (p<0,001, r= -0,72), bilateral koordinasyon ile arasında orta düzeyde negatif yönde (p<0,001, r= -0,51), duyu ile arasında orta düzeyde pozitif yönde (p<0,001, r=0,42), aktivite düzeyi ile arasında düşük düzeyde negatif yönlü ilişki vardı (p=0,022 r=-0,26). Bu sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda, günlük yaşam içerisinde veya spor gibi üst ekstremite performansı ve bilateral koordinasyon gerektiren aktivitelerde başarının arttırılabilmesi için reaksiyon zamanının değerlendirilmesi ve rehabilitasyon süreçlerinde reaksiyon zamanına daha fazla önem verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Fizyoterapi, Brakiyal Pleksus, Doğum Yaralanması, Reaksiyon Zamanı, Performans.