Duygular sosyolojisi çerçevesinde gençlerin utanca dair anlamları ve tüketim davranışlarında utancın izleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKİN COŞKUNER
Danışman: ESRA BURCU SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Duygular sosyolojisi, 1970'li yıllardan itibaren kavramsal ve kuramsal çerçevesini çizerek sosyolojinin bir alanı haline gelmiştir. Duygulara ilişkin sosyolojik yaklaşım, duyguların sosyal ilişkiler, yapılar ve normlarda nasıl inşa edildiği, anlam kazandığı, öğrenildiği, yeniden üretildiği ve gündelik yaşamda nasıl deneyimlendiği sorularını konu edinmektedir. Duygular sosyolojisinin perspektifini ve kavramlarını kullanan bu çalışmada utanç, sosyal bir duygu olarak ele alınmıştır. Utancın belirleyici olabileceği bir saha olarak ise tüketim önerilmiştir. Tüketim, nesnelerin sahip olduğu ve yansıttığı anlamların satın alınması bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın aktörleri, utanç duygusunun edinildiği ve deneyimlendiği bir sosyal dünyaya dahil olabilecekleri düşüncesiyle, hareketliliğiyle karakterize edilen ve kendine özgü sosyal süreçleriyle tanımlanan konumun mensuplarıdır: Gençler. Bu çalışmada utanç duygusunun sosyal boyutlarının, gençlerin deneyim ve anlam dünyalarında ortaya konulması amaçlanmıştır. Utancın bir uzantısı olarak gençlerin karşılaştıkları toplumsal utandırma biçimleri betimlenmiştir. Bu doğrultuda utandırmanın ve utanç duygusunun izleri, genç aktörlerin tüketim davranışlarında aranmıştır. Nihayetinde nitel araştırma yöntemi çerçevesinde kurgulanan bu çalışma kapsamında, yaşları 20 ile 24 arasında değişen, tamamı Ankara'da yaşayan 16 gençle online ve yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizi, tematik analiz tekniği çerçevesinde, MAXQDA programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz edilen veriler neticesinde, araştırmanın temel sorunsallarını ifade eden problem cümleleri doğrultusunda temalara ulaşılmıştır. Temalar, gençlerin utanca dair anlam dünyalarını, utanç etrafında şekillenen deneyimlerini, karşılaştıkları utandırma biçimlerini ve tüketim davranışlarında utancın izlerini ortaya koymaktadır.