Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında korku unsurları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALENUR KARAGÖZ

Danışman: SIDDIKA DİLEK YALÇIN ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Korku canlıların pek çoğunda benzer şekillerde meydana gelmekle birlikte insan için yalnızca fizyolojik değil psikolojik ve kültürel katmanları bulunan bir süreçtir. Bu katmanlı algılama ve yorumlama süreci ile korku edebiyat bağlamında da ifade edilmiştir. Edebiyat bağlamında korkunun temelleri ilk anlatılara kadar götürülebilir mitoloji, efsane, destan, masal ve halk anlatılarında korkutucu varlık ve olayları görmek mümkündür bununla birlikte söz konusu türlerde asıl amaç korkutmak değildir bu nedenle bu türlerde görülen korku unsurlarının korku edebiyatı bağlamında değerlendirilmesi güçtür. Bu bağlamda modern anlamda korku edebiyatı 18. yüzyılda gotik gelenek ile ortaya çıkmıştır. Aydınlanmacı düşünce, rasyonalizm ve reform hareketlerine karşı çıkış olarak değerlendirilen gotik edebiyat geleneği, benimsenen rasyonel düşünce sistemlerinin dışında kalan unsurları; olağanüstülükler, karanlık, tiksinti veren unsurlar, aşırılıklar gibi kurguya dâhil ederek, modern korku edebiyatının başlangıç noktası olmuştur. Gotik geleneğin belirgin özellikleri ile gelişen korku edebiyatı her edebiyat coğrafyasında farklı biçimlerde algılanmış ve değiştirilmiştir bu nedenle gotik gelenek daha geniş kapsamlı bir korku edebiyatına dönüşmüştür. Türk edebiyatında modern korku türünün gelişmesi 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyıl ile başlamıştır. Gotik geleneğin Batı coğrafyasında meydana gelmesinde etkili sebepler Türk coğrafyasında benzer şekillerde gerçekleşmemiştir bu nedenle Türk korku edebiyatı farkı bir gelişim göstermiştir. türk edebiyatında korku türünün tanınması çeviri eserler yoluyla başlamıştır ancak Tanzimat dönemi edebiyatçılarının rasyonel tercihleri bu türde telif eser verilmesini geciktirmiştir. 1960'lı yıllara kadar Türk edebiyatında korku türünde sayıca az eser yazılmıştır. Hüseyin Rahmi Gürpınar söz konusu süreçte korku unsurlarını romanlarında kullanan yazarlardan birisidir. Bu araştırmada öncelikle bir duygu olarak korku çeşitli disiplinler bağlamında değerlendirilecek, ardından korku edebiyatının kuramsal ve tarihsel gelişimi anlatılacak, son olarak Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın sanatı ve çalışma kapsamında incelenen romanları anlatılacaktır. Sonrasında Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın çalışma kapsamında incelenen romanlarında korku unsurları incelenecektir.