Lenfoma tanılı erişkin bireylerde fiziksel aktivite düzeyi, egzersiz kapasitesi, günlük yaşam aktiviteleri ile semptomların değerlendirilmesi ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KEMAL ERCAN
Danışman: VESİLE YILDIZ KABAK
Özet:Çalışmamızın amacı, lenfoma tanılı erişkin bireylerde fiziksel aktivite düzeyi, egzersiz kapasitesi, günlük yaşam aktiviteleri, semptomlar ve yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmaya lenfoma tanısı ile tedavi süreci devam eden 18-65 yaş aralığındaki toplam 30 erişkin birey dahil edildi. Bireylerin fiziksel aktivite ve uyku değerlendirmesi objektif olarak Aktigrafi fiziksel aktivite monitörü ile değerlendirildi. Kas kuvveti değerlendirmesi kapsamında dijital el tipi dinamometre, kavrama kuvveti değerlendirmesinde JAMAR el dinamometresi kullanıldı. Egzersiz kapasitesi, 6 Dakika Yürüme Testi ve 1 Dakika Otur-Kalk testi ile değerlendirildi. Nöropati şiddeti Total Nöropati Skalası, denge performansı Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği ile ölçüldü. Günlük yaşam aktiviteleri Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği ve Lawton-Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanılarak belirlendi. Kanser Yorgunluk Ölçeği yorgunluk düzeyini değerlendirmede, Beck Depresyon Ölçeği emosyonel durumu değerlendirmede kullanıldı. Bireylerin yaşam kalitesi Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Örgütü Yaşam Kalitesi Anketi - Kanser 30 (EORTC QLQ-C30) ölçeği ile değerlendirildi. Değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizleri ile incelendi. Çalışma sonuçları, lenfoma tanılı bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin genel olarak düşük olduğunu ve orta ile şiddetli düzey fiziksel aktiviteye katılımın sınırlı olduğunu göstermektedir. Fiziksel aktivite ve uyku etkinliği ile yaşam kalitesinin fiziksel fonksiyon alt boyutları arasında orta düzeyde anlamlı ilişkiler saptandı (r=0,437; p<0,05). Egzersiz kapasitesi, kas kuvveti ve dengeyi içeren fonksiyonel parametrelerin de yaşam kalitesi ile orta düzeyde ilişkili olduğu belirlendi (p<0,05). Yorgunluk şiddeti hafif düzeyde olmasına rağmen, yaşam kalitesi ile ilişkili semptomlardan biri olarak öne çıktığı bulundu (r=-0,436; p<0,05). Ayrıca periferik nöropati semptomları, denge bozuklukları ve depresyon düzeyinin yaşam kalitesi ile anlamlı ilişkiler gösterdiği bulundu (p<0,05). Bu bulgular, lenfoma tanılı bireylerde fonksiyonel kapasite, semptom yükü ve günlük yaşam aktiviteleri ile ilişkili çok boyutlu etkilenimlerin yaşam kalitesi üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Lenfoma tanılı bireylerin değerlendirilmesinde yalnızca hastalığa ve tedaviye odaklanan bir yaklaşımın yeterli olmadığı; fiziksel aktivite, egzersiz kapasitesi, yorgunluk, nöropati, denge, uyku kalitesi ve emosyonel durum gibi alanları kapsayan bütüncül bir değerlendirme yaklaşımının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.