Hyaluronik asit ve poli(ε-kaprolakton) içeren ogmentasyon jellerinin hazırlanması ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMÜHENDİSLİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM ERKEN TÜRKMEN
Danışman: HALİL MURAT AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşın artmasıyla veya belirli hastalıkların bir sonucu olarak, kas ve yağ dahil olmak üzere vücudun yumuşak dokuları küçülebilir ve derideki fibrozis ve kolajen lif kaybına bağlı olarak deride kırışıklıklar meydana gelebilir. Bu kırışıkların düzeltilmesi veya şekillendirme işlemleri için enjekte edilebilir dolgu malzemeleri yaygın olarak kullanılmakta ve mevcut formülasyonlar sürekli olarak iyileştirilmektedir. Bu çalışmada daha az toksik çapraz bağlayıcı kullanılarak hazırlanan daha güvenli bir hyaluronik asit jel taşıyıcı farklı konsantrasyonlarda polikaprolakton (PCL) mikroküreler ile birleştirilmiştir. PCL mikroküreler emülsiyon oluşturma ve çözücü buharlaştırma tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Optimal formülasyon için farklı yüzey aktif madde tipleri, yüzey aktif madde ve polimer konsantrasyonları, karıştırma hızı ve süresi, kullanılan sulu fazın hacmi gibi parametrelerin mikroküre oluşumunda etkileri değerlendirilmiştir. Geliştirilen formülasyon ile yaklaşık 45 μm ortalama parçacık boyutuna sahip, topaklanmamış, gözeneksiz yüzeylere sahip mikroküreler elde edilmiştir. Çalışmada ayrıca taşıyıcı faz olarak hyaluronik asit, olası toksik etkileri azaltmak için sitrik asit ve azalıtılmış miktarda 1,4-Butandiol diglisidil eter (BDDE) kullanılarak bifazik jel yapısında formüle edilmiştir. Elde edilen jel yapısı, Tip 1 kolajen üretimini etkili bir şekilde uyarma ve vücutta yavaş emilimi nedeniyle uzun süreli etki sağlama yetenekleri için PCL mikroküreler birleştirilerek 6 farklı jel formülasyonu geliştirilmiştir. Geliştirilen formülasyonlar, reolojik özellikler, enjekte edilebilirlik özellikleri, in vitro canlılık analizleri ve RT-PCR ile COL1A1 gen ifadesi bakımından değerlendirilmiş ve PCL-HA6 grubu optimum grup olarak belirlenmiştir. PCL-HA6 grubunun 1 Hz frekansta Depolama Modülü (G'), Kayıp Modülü (G''), Kompleks Viskozite (η*) ve faz açısı (δ) gibi reolojik sonuçları sırasıyla 553.97 ± 32.48 (Pa), 368.4 ± 12.24 (Pa), 105.9 ± 5.27 (Pa) ve 33.65 ± 0.92 (ᵒ) olarak, enjeksiyon kuvveti ise 9.64 ± 1.46 (N) olarak ölçülmüştür. Ayrıca, in vitro testler PCL-HA6 grubunun diğer gruplara kıyasla en yüksek hücre canlılığını gösterdiğini ve ilgili gen ifadesinin gösterdiği gibi zamanla kolajen üretiminde göreceli bir artış sağladığını ortaya koymuştur. In vivo deneylerde, sterilize edilmiş PCL-HA6 numune grubu tavşanların sırt derisinin altına enjekte edilerek kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak makroskopik ve histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. 7 haftalık gözlem süreci sonunda PCL-HA6 numune grubu ISO 10993-6 Tablo E1 ve E2 skorlama sistemine göre toplam 4.67 skor alarak; tavşan için implantasyon sonrası lokal etki kategorilerine göre "hafif irritan" bulunmuştur. Bu bulgu geliştirilen malzemenin dokuda kolajen ve elastin oluşumunu teşvik etme potansiyeli ile ilişkilendirilmiştir. Sonuçlara göre, PCL/HA jeli biyouyumluluk ve toksik olmama özelliği sergileyerek yumuşak doku büyütme için güvenli bir seçenek olup, olumlu reolojik özellikler ve enjekte edilebilirlik özellikleri ile tıbbi uygulamalarda potansiyel kullanım için umut vadetmektedir.