Erken Cumhuriyet döneminde yayınlanan "Ateş" çocuk dergisinde milli kimlik değerleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI GÜL

Danışman: NAGEHAN ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Ateş Çocuk Dergisinin 1936–1937 yılları arasında yayınlanan 52 sayısını inceleyerek erken Cumhuriyet döneminde çocuklara yönelik yayınlarda milli kimliğin nasıl temsil edildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ile içerik analizi tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiş; dergideki öyküler, romanlar, tarih anlatıları ve görseller tematik olarak çözümlenmiştir. Analiz sonucunda dergide milli kimliğe ilişkin altı ana tema tespit edilmiştir: vatan ve millet sevgisi, tarih ve kahramanlık, aile ve toplumsal değerler, dil ve kültür, din ve ahlak ile modernleşme ve Cumhuriyet idealleri. Bu temalar, erken Cumhuriyet döneminin ideolojik yönelimleri ile büyük ölçüde örtüşmektedir. Ateş Çocuk Dergisi, çocuklara yalnızca eğlenceli içerikler sunmakla kalmamış, aynı zamanda Cumhuriyetin yurttaşlık ve milli bilinç anlayışını pedagojik bir dil aracılığıyla aktarmıştır. Çalışma, derginin milli kimlik inşasında önemli bir rol oynadığını; çocukların geleceğin ideal Türk yurttaşları olarak konumlandırıldığını ortaya koymaktadır. Dergideki dil ve söylem hem geçmişin tarihî mirasını hem de modernleşme hedeflerini bir araya getiren bütüncül bir kimlik anlayışını yansıtmaktadır. Sonuç olarak Ateş Çocuk Dergisi, erken Cumhuriyet döneminde çocuk edebiyatının ideolojik bir araç olarak işlev gördüğünü gösteren önemli bir örnektir.