Polimer bağlı dökülebilir patlayıcıların polimerleşme reaksiyon kinetiğine ve mekanik özelliklerine katalizör etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, POLİMER BİLİM VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ERDURUCAN

Danışman: KADRİYE ÖZLEM HAMALOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışması kapsamında, hidroksil uç gruplu polibütadien (HTPB) esaslı polimer bağlı patlayıcı (PBX) sistemlerinde katalizör tipinin kürleşme kinetiği, termal davranış, reolojik özellikler, mekanik performans ve güvenlik parametreleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Referans olarak DBTDL katalizörü ile kalay içermeyen alternatif çinko içerikli K-KAT 635, bizmut içerikli K-KAT-651 ve karboksilat içerikli K-KAT 672 katalizörleri içeren formülasyonlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Tüm katalizörleri içeren formülasyonların kürleşme davranışları Diferansiyel Taramalı Kalorimetri (DSC) analizi ile incelenmiş, aktivasyon enerjileri Ozawa ve Kissinger yöntemleri kullanılarak hesaplanmıştır. Reolojik davranışlar viskozite ölçümleriyle, mekanik özellikler sertlik, çekme dayanımı ve kopma uzaması testleriyle belirlenmiştir. Darbe ve sürtünme hassasiyeti deneyleri ile güvenlik parametreleri değerlendirilmiştir. Sonuçlar, aktivasyon enerjisinin kürleşmenin başlatılabilirliğini tanımlamakla birlikte kür hızının tek başına bu parametre ile belirlenmediğini göstermiştir. KKAT-635 katalizörü kullanılarak elde edilen patlayıcı daha rijit ve kırılgan bir yapı sergilerken, KKAT-651 katalizörü ile elde edilen patlayıcı yüksek mekanik dayanım sunmuştur. KKAT-672 katalizörü ile elde edilen patlayıcı ise kontrollü kürleşme davranışı, yüksek deformasyon kabiliyeti ve düşük darbe hassasiyeti ile öne çıkmıştır. Tüm KKAT katalizörlerinin yapısında kalay olmaması çevresel ve operasyonel açıdan önemli bir avantaj sağlamaktadır. Genel olarak, elde edilen bulgular katalizör seçiminin, PBX performansını ve güvenlik özelliklerini şekillendirmede kritik bir tasarım parametresi olduğunu ortaya koymaktadır.