Ruh sağlığı ve erkeklik: Hegemonik erkeklik bağlamında ruhsal hastalığı olan erkeklerin yaşam deneyimlerini anlamak

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN AKÇAY

Danışman: NİLGÜN KÜÇÜKKARACA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, ruhsal hastalığı olan erkeklerin yaşam deneyimleri hegemonik erkeklik bağlamında anlamak ve görünür kılmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel yöntem ve teknikler kullanılmıştır. Araştırmanın özneleri depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, obsesif-kompulsif bozukluk veya bipolar duygulanım bozukluğu (remisyon) tanısı olan ve en az bir yıldır psikiyatrik tedavi gören, yaşları 27-56 arasında değişen 24 erkekten oluşmaktadır. Araştırmanın verilerini oluşturmada fenomenolojik yaklaşımdan yararlanılmış ve ruhsal hastalığı olan erkeklerle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Alan araştırması sonunda oluşturulan verilerin tematik analizi MAXQDA 12 programı kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda hegemonik erkekliğin hastalığın bütün süreçlerinde önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür. Ruhsal hastalığın arka planında yaşanan deneyimlerde çocukluk dönemi yaşantıları, ekonomik kaygılar, kişiler arası sorunlar ve hegemonik erkekliğin etkisi görülmektedir. Erkekler sorunun farkına vardığında profesyonel yardım talep etmekten kaçınmakta ve tedavi sürecini ertelemektedir. Bununla birlikte ruhsal hastalık sadece erkekleri değil, erkeklerin etkileşim içinde olduğu bütün sistemleri etkilemektedir. Hegemonik erkeklik erkeklerin yaşamında önemli bir baskı unsuru olmakla birlikte ruhsal hastalıkla baş etmede koruyucu bir etkiye de sahip olabilmektedir. Araştırma sonuçlarıyla ilişkili olarak ruh sağlığı hizmetlerine ve sosyal hizmet eğitimi ve uygulamalarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.