Fiziksel aktif ve sedanter bireylerde fonksiyonel yorgunluğun kuadriseps femoris kası kuvvet hissi, postural stabilite ve dinamik dengeye etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KAS İSKELET FİZYOTERAPİSİ VE REHABLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DURU CEREN YAVUZ

Danışman: SİBEL BOZGEYİK BAĞDATLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; fiziksel aktif, minimal aktif ve sedanter bireylerde fonksiyonel yorgunluğun kuadriseps femoris kası kuvvet hissi, postüral stabilite ve dinamik dengeye etkisinin incelenmesi ve karşılaştırılması aynı zamanda bu bireylerde kuadriseps femoris kası kuvvet hissi, postüral stabilite ve dinamik denge arasındaki ilişkinin araştırılmasıydı. Yaşları 18–34 yıl arasında değişen 65 sağlıklı katılımcı Uluslararası Fiziksel Aktivite Formu Kısa Form (IPAQ-SF) sonucuna göre sedanter grup (n=16), minimal fiziksel aktif grup (n=24), ve fiziksel aktif grup (n=25) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Katılımcılarda fonksiyonel yorgunluk oluşturmak için modifiye mekik yürüme test protokolü kullanıldı. Yorgunluk öncesi ve sonrası kuadriseps femoris kası kuvvet hissi hatası KFORCE Bubble cihazı ile, postüral stabilite değerleri KFORCE Plates cihazı ile, dinamik denge değerleri ise Y-Denge testi ile değerlendirildi. Çalışmanın sonucunda; fonksiyonel yorgunluk öncesi ve sonrası her 3 grupta da kuadriseps femoris kası kuvvet hissi hatasında artma, postüral stabilite ve dinamik denge değerlerinde azalma bulundu (p 0,05). Postüral stabilite ve kuadriseps femoris kası kuvvet hissi hatası arasında tüm gruplarda korelasyon bulundu (p<0,05). Bu çalışmada, fiziksel olarak aktif bireylerin sedanter ve minimal aktif bireylere kıyasla daha iyi propriosepsiyona sahip olduğu, ancak fonksiyonel yorgunluk sonrası aktif bireylerde de sedanter ve minimal aktif bireylere benzer şekilde propriosepsiyonun bozulduğu saptanmıştır. Bu bulgu, maksimal egzersiz ve aşırı yüklenmenin her zaman yararlı olmayabileceğini göstermekte olup, sağlık profesyonelleri ve egzersiz danışmanlığı veren meslek gruplarının uzun yıllardır benimsediği "ne kadar çok yüklenirsen o kadar iyi" yaklaşımıyla çelişmektedir.