Türkiye ölümlülük yapısının Lee-Carter ve bulanık Lee-Carter ile modellenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, AKTÜERYA BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN YILDIRIM

Danışman: MERAL SUCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ölüm hızlarının modellenmesinde yaygın olarak kullanılan Lee-Carter modeli ve alternatif olarak geliştirilen bulanıklaştırılmış Lee-Carter modeli ile Türkiye ölümlülüğünün modellenmesi ve yöntemlerin performanslarının karşılaştırılmasıdır.Bu çalışmada öncelikle ölümlülük, Lee-Carter modeli ve bulanık kümeler hakkında genel bilgiler verilmiş, ardından ise Lee-Carter modeline bulanık kümeler tekniği ile yapılan yaklaşım sunulmuştur. 1930-2000 yılları arası cinsiyet ayrımındaki Türkiye genel nüfus sayımları verisinden ölüm hızlarının elde edilebilmesi için önce gerekli düzeltmeler yapılmış, daha sonra ise Preston-Bennett Yöntemi kullanılarak elde edilen düzeylere karşılık gelen model hayat tablolarından tahmini ölüm hızları, sayım yılları ve ortaları için belirlenmiştir.Ara yıllara ilişkin ölüm hızları ise regresyon modelleri kurularak tahmin edilmiştir. Belirlenen ölüm hızları, her iki yöntem ile ayrı ayrı modellenmiş ve 20 yıllık öngörüleri yapılmıştır.Her iki yaklaşımdan elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.