Bilgi mahremiyeti farkındalığı ve kişisel bilgi yönetimi aktiviteleri: Türkiye'deki Endonezyalı öğrenciler üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİNDY SYAİLAH NURTHOYYIBAH
Danışman: ÖZGÜR KÜLCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğrenciler, bilgi ve teknolojinin aktif kullanıcıları olarak, veri sızıntısı, siber tehditler ve mahremiyet ihlalleri gibi sorunlarla karşı karşıya kalma açısından oldukça hassas bir grubu temsil etmektedir. Bu durum genç araştırmacılar olarak rol üstlenen lisansüstü öğrenciler için daha da önemlidir. Çünkü kişisel, akademik ve araştırma ile ilgili verilerle sürekli etkileşim içindedirler ve bu verilerin doğru şekilde yönetilmesi ve korunması gerekmektedir. Araştırmada, eğitim alanındaki işbirliği engellerini ve öğrencilerin Bilgi Mahremiyeti Farkındalığı (BMF) ile Kişisel Bilgi Yönetimi (KBY) konusundaki adaptasyon zorluklarını anlamaya odaklanılmakta, özellikle kültürel farklılıklar ve artan dijital tehditler bağlamında, BMF ile KBY arasındaki ilişkinin önemi vurgulanmaktadır. Bilgi koruma, yönetim ve mahremiyet becerilerinin geliştirilmesi her zamankinden daha kritik hale gelmektedir. Araştırmanın amaçları arasında; öğrencilerin BMF bileşenleri ve KBY aktivitelerine ilişkin düzey ve algılarını incelemek, iki değişken arasındaki ilişkiyi analiz etmek, Türkiye'de bulunma süresine göre farkılılıkları değerlendirmek ve BMF ile KBY aktivitelerini etkileyen faktörleri belirlemek yer almaktadır. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem yaklaşımı ile yürütülmüştür. Bu kapsamda Korkmaz vd. (2021) ve Kocak (2021) tarafından geliştirilen ölçekler kullanılarak, Endonezyalı öğrencilerin BMF ve KBY düzeyleri ölçülmüştür. Elde edilen veriler SPSS programı ile nicel olarak analiz edilmiştir. Ayrıca, yarı yapılandırılmış görüşmelerden sağlanan nitel veriler, Nvivo 12 programı ile tematik kodlama yöntemi kullanılarak derinlemesine incelenmiştir. Araştırma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. ilk aşamada Türkiye'de öğrenim gören 136 lisansüstü öğrenciye uygulanan anket betimleme yönteme dayalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca bu öğrenciler içinden en yüksek ve en düşük puana göre seçilen 20'si ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler nitel yöntemlere göre değerlendirilmiştir. Sonuçlar, öğrencilerin dijital gizlilik, güvenlik ve iletişim konularında belirli bir farkındalığa sahip olsalar da, bilgi düzeylerinin sınırlı olması nedeniyle bu BMF'yi uygulamaya yeterince yansıtamadıklarını göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin KBY konusunda temel bir anlayışa sahip olmalarına karşın, saklama–silme kararları, düzenleme, arama–erişim, şifreleme, erişim kontrolü ve güvenli yedekleme gibi uygulamalarda geliştirilmesi gereken önemli konuları olduğu ortaya çıkmıştır. Bu alanlarda temel öğeleri tez kapsamında ortaya konulmuş olan yapılandırılmış programların uygulanması ile BMF ve KBY'nin daha etkili uygulanmasını sağlanabileceği, öğrencilerin akademik ve profesyonel başarılarının artabileceği ortaya konulmuştur.