Üst ekstremite problemi olan bireylerde hareket imgeleme anketi-3 ve kinestetik ve görsel imgeleme anketi-20'nin psikometrik özelliklerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KAS İSKELET FİZYOTERAPİSİ VE REHABLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KOPARAN
Danışman: ÇİĞDEM AYHAN KURU
Özet:Bu çalışmanın birincil amacı, Hareket İmgeleme Anketi-3 (HİA-3) ve Kinestetik ve Görsel İmgeleme Anketi-20 (KGİA-20) Türkçe versiyonlarının üst ekstremite problemi olan bireylerde güvenirlik ve geçerliliğini incelemekti. İkincil amaç, kırık, yumuşak doku ve periferik sinir yaralanması gruplarında motor imgeleme düzeylerini sağlıklı bireylerle karşılaştırmaktı. Yaşları 38–60 arasında değişen klinik gruplar (yumuşak doku yaralanması (n=41), kırıklar (n=40) ve periferik sinir yaralanması (n=40)) ile yaşları 29–53 arasında değişen sağlıklı bireylerden (n=38) oluşan toplam 159 birey çalışmaya dahil edildi. Test–tekrar test güvenirliği (ICC), iç tutarlılık (Cronbach alfa), Bland–Altman analizi ve yapı geçerliliği değerlendirildi. Ayrıca bilinen gruplar/ayırt edici geçerlik ile seçili klinik, psikososyal ve bilişsel ölçütlerle yakınsak–ayrışık geçerlik Spearman korelasyonlarıyla incelendi. HİA-3'ün test–tekrar test güvenirliği ICC=0,87, iç tutarlılığı Cronbach alfa=0,963 bulundu ve faktör analizleri tek faktörlü yapıyı destekledi. ROC analizi, HİA-3'ün sağlıklı ve klinik grubu orta düzeyde ayırt ettiğini gösterdi (AUC=0,693; p<0,001). KGİA-20 toplam ve alt boyut puanları yüksek güvenirlik sergiledi (Cronbach alfa=0,954–0,975; ICC=0,894–0,920) ve doğrulayıcı faktör analizi iki faktörlü yapının iyi uyum verdiğini gösterdi. HİA-3 ve KGİA-20 arasında yüksek düzeyde yakınsak ilişki saptandı (rₛ=0,735; p<0,05). Kruskal–Wallis testi sonuçlarına göre, gruplar arasında HİA-3 toplam puanı ile KGİA-20 toplam, görsel ve kinestetik alt boyut puanları açısından anlamlı fark bulundu (p<0,001). Yumuşak doku yaralanması grubu HİA-3 puanları açısından daha yüksek skor aldı (p=0,004). Sonuç olarak, HİA-3 ve KGİA-20 Türkçe versiyonları güvenilir ve geçerli ölçüm araçlarıdır; HİA-3 motor imgelemeyi genel, KGİA-20 ise görsel ve kinestetik alt boyutlarıyla değerlendirir. Anahtar kelimeler: Üst ekstremite, imgeleme, psikometri, geçerlik çalışması, anketler ve ölçekler