Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesindeki araştırma görevlilerinin beslenme, su ayak izi konusunda bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE ÇOLAK

Danışman: AYŞE TÜLAY BAĞCI BOSI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesi'nde görev yapan araştırma görevlilerinin beslenme alışkanlıkları, su ayak izi farkındalıkları ve bu değişkenlerin çevresel sürdürülebilirlik ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipteki bu araştırma, Ekim 2024 – Ağustos 2025 tarihleri arasında çalışmaya katılan 305 araştırma görevlisi ile yürütülmüştür. Veriler, sosyo-demografik özellikler, beslenme alışkanlıkları, sürdürülebilirlik bilgi/tutumlarını içeren anket formu ve "Genişletilmiş Su Ayak İzi Hesaplama Sistemi" kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların %57,7'si kadın, %42,3'ü erkektir ve yaş ortalaması 31,73 ± 0,28 yıldır. Araştırma sonucunda, erkeklerin toplam su ayak izi (1373,79 ± 46,77 m³/yıl) ve gıda kaynaklı su ayak izi (957,00 ± 42,22 m³/yıl), kadınlara göre (sırasıyla 1148,40 ± 42,91 m³/yıl ve 655,17 ± 23,13 m³/yıl) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p 35 yaş) şeker tüketimi kaynaklı su ayak izinin azaldığı ve çevresel farkındalığın (geri dönüşüm yapma, terim bilme) arttığı saptanmıştır. Katılımcıların iklim krizi ve su kıtlığı konusunda farkındalıkları yüksek olmasına rağmen, bu durumun beslenme davranışlarına yansımasında eksiklikler olduğu ("tutum-davranış boşluğu") saptanmıştır. Sonuç olarak, cinsiyet ve beslenme tercihleri bireysel su ayak izi ile ilişkilidir. Sürdürülebilir bir gelecek için bitkisel ağırlıklı beslenme modellerinin teşvik edilmesi ve farkındalığın davranış değişikliğine dönüştürülmesine yönelik halk sağlığı politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir.