Türkçe gazetelerdeki köşe yazılarının üstsöylemsel bir analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ DİLBİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FATİH KARA

Danışman: SUHAN AKINCI OKTAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üstsöylem, metin yazarlarının metindeki fikirlerini düzenlemelerine ve yönlendirmelerine yardımcı olan bir dizi dilsel özelliği kapsar. Köşe yazılarının üstsöylemsel çözümlemesine odaklanan bu çalışma, köşe yazılarında etkileşimsel üstsöylem belirteçlerinin işlevleri ve sıklıklarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, bu çalışma, köşe yazarlarının köşe yazılarında okuyucularını ikna etmek için hangi ikna edici yöntemlere başvurduğunu açıklamaya çalışmaktadır. Çalışma verisi 4 gazetenin köşe yazılarından toplanmıştır. 19.737 sözcükten oluşan bir derleme köşe yazılarından oluşturulmuştur. Hyland'ın (2005a) etkileşimsel üstsöylem kuramı ışığında, nicel veriler etkileşimsel üstsöylem belirteçlerinin işlevlerini ve sıklıklarını ortaya çıkarmak için MAXQDA vasıtasıyla çözümlenmiştir. Çalışmanın sonunda, üstsöylem belirteçlerinin köşe yazılarının ikna edici yapısı üzerinde önemli bir rol oynadığı bulgulanmıştır. Başka bir deyişle köşe yazarları; köşe yazılarında ikna ediciliği ortaya çıkarmak için bu söylem belirteçlerinden yararlanmaktadır. Ayrıca çalışma etkileşimsel üstsöylem belirteçlerinin kullanımının Türk dili, kültürü ve türe özgü yerleşik kalıplardan önemli ölçüde etkilendiğini ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler Üstsöylem, etkileşimsel üstsöylem, gazete söylemi, köşe yazısı