Gelişimsel dil bozukluğu riski olan çocukların ebeveynlerinin dil ve konuşma terapisi sürecine katılım deneyimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dil ve Konuşma Terapisi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEVVAL ÖZER
Danışman: MELTEM ÇİĞDEM KİRAZLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dil ve konuşma terapisi sürecinde ebeveyn katılımı terapinin başarısını belirleyen en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma kronolojik olarak 3:00-4:11 yaş aralığındaki gelişimsel dil bozukluğu riski (rGDB) olan çocukların ebeveynlerinin dil ve konuşma terapisi sürecine katılım deneyimlerinin incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiş ve veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma grubu rGDB olan ve en az 12 seans dil ve konuşma terapisi almış çocukların ebeveynlerinden oluşmaktadır. Görüşmelerin sonunda toplam 12 ebeveynden (9 anne, 3 baba) elde edilen veriler tematik analiz yoluyla, MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda 5 ana tema 17 alt tema belirlenmiştir. Ana temalar 1) başvuru, 2) terapi sürecine dair belirsizlik, 3) aile katılımı, 4) terapi ilişkisi kurulması, 5) ilerlemeden memnuniyet olarak belirlenmiştir. Bulgular; ebeveynlerin sürecin başlangıcında yoğun bir belirsizlik yaşadıklarını, ancak dil ve konuşma terapisti ile yapılan iş birliği ve terapi hedeflerinin günlük hayata aktarılması ile bu sürecin aktif bir katılıma dönüştüğünü göstermiştir. Ayrıca toplumsal önyargıların ve uzman yönlendirmelerinin başvuru kararı üzerinde belirleyici olduğu görülmüştür. Araştırma ebeveyn katılımının çok boyutlu bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar ebeveynlerin sürece dahil edilmesinde karşılaşılan zorlukların aşılması için öneriler sunmaktadır. Dil ve konuşma terapisti ve ebeveynin güvene dayalı iş birliği içinde ilerlemesinin ve ilerlemenin somut olarak gözlenmesinin ebeveynin memnuniyetini ve sürece katılımı artıran unsurlar olduğu vurgulanmaktadır.