Torasik Outlet Sendromlu bireylerde disfonksiyonel solunumun özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KALP VE SOLUNUM FİZYOTERAPİSİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CELİL AKBIYIK
Danışman: MELDA SAĞLAM
Özet:Akbıyık, C., Torasik Outlet Sendromlu Bireylerde Disfonksiyonel Solunumun Özelliklerinin İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Yüksek Lisans Programı, Ankara, 2025. Torasik Outlet Sendromu (TOS), etkilenen anatomik bölge nedeni ile bireylerde solunum problemlerine yol açabilmektedir. TOS'un neden olduğu biyomekanik değişikliklerin solunum fonksiyon bozuklukları ile ilişkili olabileceği düşünülmekle birlikte, TOS ile disfonksiyonel solunum arasındaki ilişki yeterince bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, TOS'lu bireylerde disfonksiyonel solunum özelliklerini incelemek, sağlıklı bireylerle karşılaştırmak ve disfonksiyonel solunumun ağrı şiddeti, solunum paterni ve mekanikleri, solunum fonksiyonları, psikososyal durum ve yaşam kalitesi ile ilişkisini kapsamlı biçimde araştırmaktı. Çalışmaya 18–65 yaş aralığında 27 TOS'lu hasta (34,78±13,20 yıl) ve 27 sağlıklı birey (33,33±11,99 yıl) dahil edildi. Katılımcıların demografik ve fiziksel özellikleri kaydedildi. Disfonksiyonel solunum, Nijmegen Anketi, Manual Assessment of Respiratory Motion (MARM) ve kapnograf ile end-tidal karbondioksit (etCO₂) ölçümleri ile değerlendirildi. Torakoabdominal denge ve göğüs kafesinin yüzdesel katılımı MARM diyagramı üzerinden analiz edildi. Dinamik akciğer kapasiteleri solunum fonksiyon testi (SFT) ile değerlendirildi. Fonksiyonel rezidüel kapasite ve total akciğer kapasitesinde nefes tutma süreleri saniye cinsinden ölçüldü. Ağrı şiddeti Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirildi. Üst trapez, levator skapula, deltoid orta lifleri ve pektoral kaslarının basınç ağrı eşiği ve ağrı toleransı dijital algometre kullanılarak ölçüldü. Yaşam kalitesi EQ-5D-5L Yaşam Kalitesi Ölçeği, anksiyete düzeyi Beck Anksiyete Ölçeği ve kişilik özellikleri D Tipi Kişilik Ölçeği ile değerlendirildi. TOS ve kontrol grupları yaş ve cinsiyet dağılımı açısından benzerdi (p>0,05). TOS'lu bireylerin Nijmegen Anketi skorları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olup, torakoabdominal denge ve göğüs kafesi katkısında belirgin farklılıklar saptandı. (p 0,05). TOS grubunda ağrı şiddeti, kontrol grubuna kıyasla istirahat, aktivite ve gece dönemlerinde anlamlı düzeyde daha yüksekti (p 0,05). EQ-5D-5L toplam puanı TOS grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Disfonksiyonel solunum parametrelerinin artışı, daha yüksek ağrı şiddeti, artmış anksiyete düzeyi ve daha düşük yaşam kalitesi ile ilişkili bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, disfonksiyonel solunum TOS'lu bireylerde yaygın olup ağrı ve psikososyal faktörlerle ilişkili görünmektedir. Bu nedenle TOS değerlendirme ve rehabilitasyon sürecinde solunum paterninin bütüncül olarak ele alınması önemlidir.