Çalışanların duygusal zeka düzeylerinin sinik tutumlara etkisinde algılanan örgütsel adaletin düzenleyici rolü: Bir alan çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BELİZ ÖZALP
Danışman: ÖZGE TAYFUR EKMEKCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Örgütsel sinizm, çalışanların kurumlarına karşı geliştirdikleri bilişsel, duygusal ve davranışsal olumsuz tutumları kapsayan önemli bir örgütsel davranış olgusudur. Örgütsel sinizmin kurumların işleyişinde yıkıcı etkilerinin olabileceği göz önünde bulundurularak, sinik tutumların ortaya çıkmasını önleyecek bireysel bir kaynak olan duygusal zekâ ve kritik bir örgütsel kavram olan adalet algısının incelenmesi, akademik ve pratik açıdan önemli görülmektedir. Bu araştırma kapsamında, çalışanların duygusal zekâ düzeyleri ile örgüte yönelik sinik tutumları arasındaki ilişkide, algılanan örgütsel adaletin düzenleyici etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örgütsel sinizm; adalet algısı bağlamında sosyal değişim teorisi, duygusal zekâ bağlamında ise kaynakların korunması teorisi çerçevesinde ele alınmaktadır. Nicel analiz tekniklerinin kullanıldığı çalışmanın verileri, Türkiye'de özel sektörde beyaz yaka olarak çalışan 205 katılımcıdan kolayda örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Veri toplama sürecinde Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği, Örgütsel Sinizm Ölçeği ve Örgütsel Adalet Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde; betimleyici analizler, doğrulayıcı faktör analizleri ve hipotez testleri SPSS 26 (IBM, 2019) ve AMOS 23 (IBM, 2023) programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler neticesinde, duygusal zekânın örgütsel sinizmi anlamlı bir şekilde tahmin etmediği görülmüştür. Öte yandan, algılanan örgütsel adaletin örgütsel sinizmi anlamlı ve negatif yönde tahmin ettiği saptanmıştır. Algılanan örgütsel adaletin düzenleyici etkisi incelendiğinde ise, duygusal zekâ ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkide örgütsel adaletin düzenleyici bir rolü bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırma örnekleminin özel sektör beyaz yaka çalışanları ile sınırlı kalması genellenebilirliği; kesitsel araştırma deseni ise nedensellik ilişkisinin kurulmasını engellemesi, çalışmanın kısıtlılıklarını oluşturmaktadır. Bir diğer yandan, alan yazında duygusal zekâ, örgütsel sinizm ve örgütsel adaleti bir arada ele alan çalışmaların bulunmaması sebebiyle, bu araştırmanın alanyazındaki bir boşluğu doldurduğu düşünülmektedir. Elde edilen bulgular, profesyonel iş ortamında çalışanların duygusal zekâ düzeylerinden bağımsız olarak, algıladıkları adalet düzeylerinin sinik tutumlarını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Bu bağlamda, yöneticiler iş ortamlarını ne kadar adil tasarlarlarsa, çalışanların sinik tutumlarında da o derece azalma olabileceği öngörülmektedir.