Sendromik olmayan mental retardasyon hastalarında X'e bağlı mental retardasyonların (MRX) yeni bir teknik (MLPA) kullanılarak araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PEDİATRİK TEMEL BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLEN EDA ÜTİNE
Danışman: MEHMET ALİKAŞİFOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mental retardasyon (MR) 18 yaşın altındaki kişilerde zeka bölümü (IQ) ile ölçülen entelektüel fonksiyon düzeyinin 70 veya daha düşük olması ve adaptasyonla ilgili işlevlerden en az ikisinin, kişinin yaşına ve kültürel düzeyine göre beklenen standardın altında olmasıdır. IQ skoruna göre hafif, orta, ağır ve çok ağır olarak sınıflanır. Toplumun %2-3'ünde MR görülür. Çok sayıda genetik ve çevresel etkene bağlı olabilir. Hafif MR %5-10 oranında genetik nedenlere bağlıdır, buna karşılık ağır MR'nin %22'si kromozomal bozukluklarla, %21'i genetik sendromlarla ilişkilidir. Hafif MR'de %75-80, ağır MR'de %20-50 vakada etiyoloji saptanamaz. MR'nin %13'ünün X'e bağlı olduğu hesaplanmaktadır (XLMR). X kromozomu üzerinde MR'den sorumlu olduğu gösterilen genlerdeki hatalar sendromik (MRXS) veya sendromik olmayan (MRX) MR'ye ve bazen her ikisine de yol açabilir. MRX spesifik klinik özelliklerin yokluğunda, X kromozomuyla ilişkili, ilerleyici olmayan MR için kullanılan terimdir. Çalışmamızda, klinik olarak MRX ile uyumlu 100 hastada, şimdiye kadar tanımlanmış bazı MRX genlerini ilgilendiren kopya sayısı değişiklikleri multiplex ligation-dependent probe amplification (MLPA) yöntemiyle araştırılmıştır. Bir hastada MECP2 geninin tamamının duplikasyonu, bir diğerinde de TM4SF2 geninin 5. eksonunda duplikasyon saptanmıştır. Bulgular Affymetrix® 6.0 tüm-genom SNP mikrodizin yöntemiyle doğrulanmıştır. MECP2 duplikasyonu son zamanlarda erkeklerde MRXS nedeni olarak tanınmaya başlamıştır, ancak TM4SF2 geninde bir duplikasyon henüz bildirilmemiştir. Spesifik DNA dizilerinde kopya sayısının araştırılmasına yönelik, etkin, verimli, hızlı, uygulaması ve yorumlaması basit, düşük maliyetli ve klinik uygulamalarda geniş kullanım alanı sunan bir yöntem olarak MLPA, MR'ye yönelik tanısal algoritmalara yerleştirilmelidir.