Yönetici hemşire pratik bilgelik ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA KAYMAK
Danışman: SEHER BAŞARAN AÇIL
Özet:Bu araştırma, Yönetici Hemşire Pratik Bilgelik Ölçeği (YH-PBÖ)'nin geliştirilmesi amacıyla yürütülmüş metodolojik bir araştırmadır. Araştırma 6 Ağustos 2024- 6 Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması ve nitel görüşmelerden bir madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzundan 58 maddelik ilk taslak ölçek elde edilmiştir. Taslak ölçeğin kapsam geçerliği 25 uzman görüşü ile yapılmıştır. Gerekli düzenlemeler sonrası oluşturulan 38 maddelik taslak ölçeğe 20 katılımcı ile yüzey geçerliği uygulanmıştır. Hemşirelerin bağlı olduğu ilk yöneticilerini değerlendirdikleri 38 maddelik taslak ölçek Beşli Likert tipindedir. Yapı geçerliği ve güvenirlik analizleri için Ankara il sınırları içinde bulunan 8 farklı hastaneden 320 hemşire çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgiler Formu ve taslak ölçek formu aracılığıyla toplanmıştır. Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri aynı örneklemde yapılmıştır (n=320). Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,94 olarak belirlenmiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,983, Barlett testi X2=15343,028 (p 0.05)'dır. Ölçekte ters puanlanan herhangi bir madde ve belirli bir kesim noktası bulunmamaktadır. Ölçekten alınabilecek minimum puan 38, maksimum puan 190'dır. Ölçekten alınan toplam puan arttıkça yönetici hemşirenin pratik bilgelik tutum ve davranışlara sahip olduğu değerlendirilmektedir. DIF (Değişen Madde Fonksiyonu) analizi sonuçlarında Benjamini-Hochberg düzeltmesi sonrasında ölçek maddelerinin, hemşirelerin yaş ve çalışma yılına göre taraflı çalışmadığı görülmüştür. Sonuç olarak YH-PBÖ'nin yönetici hemşirelerin pratik bilgelik düzeyini ölçmek için hemşirelerde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Yönetici hemşirelerin pratik bilgelik durumlarının hemşire ve kurumsal çıktılara etkisinin incelenmesi önerilmektedir.